سياره پلوتو

دانشمندان کهکشانی کشف کرده‌اند که مانند یک کارخانه‌ی ستاره‌سازی، سالانه 4000 ستاره تولید می‌کند.

ستاره‌شناسان،‌ یک ماشین کیهانی تولید ستاره کشف کردند. کهکشانی در جهان بسیار دور که با آهنگی شگفت‌انگیز ستاره تولید می‌کند: 4000 ستاره در سال. در مقایسه، کهکشان خود ما هر سال 10 ستاره تولید می‌کند. این آهنگ باور نکردنی نشان می‌دهد که برای اولین بار شاهد شکل‌گیری یکی از بزرگترین کهکشان‌های بیضوی هستیم
این کشف حاصل رصد چندین تلسکوپ در طول موج‌های مختلف است. در نور مریی این کهکشان به خاطر فاصله‌ی زیادش به صورت لکه‌های محوی دیده می‌شود. اما مشاهده این لکه‌های محو در طول موج‌های فروسرخ و طول موج‌های زیرمیلیمتری، آن را به صورت یکی از درخشان‌ترین کهکشان‌های دوردست نشان می‌دهد. درخشندگی قیاسی از آهنگ تولید ستاره در کهکشان است. شناخت این کهکشان با چنین خواص غیر عادی تنها با بررسی آن در تمام طیف الکترومغناطیسی امکان‌پذیر بود.

این کهکشان در دسته کهکشان‌های «ستاره‌زا» (starburst) قرار دارد و درخشنده‌ترین آن‌ها در جهان بسیار دور به حساب می‌آید. دلیل این درخشندگی، شمار عظیم ستاره‌های جوان در آن است. هنگامی که ستاره‌ها زاده می‌شوند، در سطح بالایی نور فرابنفش می‌تابانند و مقدار زیادی غبار تولید می‌کنند. غبار نور فرابنفش را جذب می‌کند و گرم می‌شود،‌ سپس با تابش در طول موج‌های فروسرخ و زیرمیلیمتری، گرما را به محیط پس می‌دهد. فرآیندی که باعث می‌شود این کهکشان در نور فروسرخ به طور غیر عادی بدرخشد.
ستاره شناسان در طول موج مریی فاصله دقیق این کهکشان را اندازه گرفتند:‌ 3/12 (دوازده و سه دهم) میلیارد سال نوری. دیدن این کهکشان به معنی تماشای جهان در سن 3/1 (یک و سه دهم) میلیارد سال نوری است (سن جهان 7/13 (سیزده و هفت دهم) میلیارد سال برآورد شده است). اگر سن جهان را با سن یک انسان مقایسه کنیم، این کهکشان را در 6 سالگی جهان می‌بینیم. آهنگ ستاره‌سازی این کهکشان با استفاده از طول موج‌های رادویی اندازه گرفته شده است: 1000 تا 4000 ستاره در سال. با این آهنگ، کهکشان تنها 50 میلیون سال زمان نیاز دارد تا به کهکشانی هم‌اندازه بزرگترین کهکشان‌هایی که امروزه می‌بینیم تبدیل شود. زمانی نه چندان طولانی در مقیاس کیهانی. پیش از این کشف، دورترین کهکشانی که چنین آهنگی را نشان می‌داد، کهکشانی در فاصله 7/11(یازده و هفت دهم) میلیارد سال نوری در سن 9/1 ( یک و نه دهم) میلیارد سال جهان بود.

تولید ستاره در این کهکشان با «مدل سلسله مراتبی»(Hierarchical model)، متعارف‌ترین تئوری شکل‌گیری کهکشان‌ها، ناسازگار است. بنابر این تئوری، کهکشان‌ها ستاره‌هایشان را به آهستگی و با گذر زمان، با مصرف قسمت کوچکی از مواد کهکشانی می‌سازند و نه در فرآیند بزرگی از ستاره‌سازی آنچنان که در این کهکشان دیده می‌شود. پرسش این است که این کهکشان یک استثنا است یا این‌که بیشتر کهکشان‌هایی که در ابتدای جهان شکل گرفته‌اند چنین آهنگ بالایی از تولید ستاره داشته‌اند. پاسخ این سوال می‌تواند سطح سازگاری تئوری سلسله مراتبی را با واقعیت تعیین کند

گروهی از دانشمندان کشف کردند که یک سحابی بسیار بزرگ در حال نزدیک شدن به کهکشان راه‌شيري است و با برخورد به آن در کم‌تر از ۴۰ ميليون سال آينده، آتش بازي بزرگي به راه مي‌اندازد.

در نشست تخصصی انجمن نجوم آمریکا در ایالت تگزاس، گروهی از دانشمندان کشف اخیر خود را درباره‌ي برخورد یک توده‌ي عظیم از گاز هیدروژن با کهکشان راه شیری در کم‌تر از ۴۰ میلیون سال بعد اعلام کردند. بر این اساس، سحابی اسمیت که هیدروژن کافی برای تولید بیش از یک میلیون ستاره خورشید مانند را دارد، با فاصله‌ی تنها ۸ هزار سال نوری از کهکشان ما، با سرعت بسیار به سمت قرص راه شیری در حرکت است. با برخورد این سحابی در فاصله بین ۲۰ تا ۴۰ میلیون سال بعد، آتش بازی مهیبی در راه شیری پدید می‌آید.
این توده که در سال ۱۹۶۳ کشف شده است با پهنای ۲۵۰۰ سال نوری و طول ۱۱ هزار سال نوری، توجه گروهی از اخترشناسان را به خود جلب کرد تا دانشمندان با تلسکوپ رادیویی «گرین بنک»(Green Bank)، به رصد آن بپردازند.
این توده پس از برخوردی با زاویه حدود ۴۵ درجه به یکی از بازوهای کهکشان، با تغذیه ستاره‌های راه شیری و برهم زدن شکل خوشه‌های ستاره‌ای، مقدمه ظهور ابرنواخترهای پی درپی پس از چند میلیون سال خواهد بود، که بی شباهت به آتش بازی کریسمس نیست!(محل برخورد و چگونگی آن را در شکل مقابل ببینید)http://www.nojum.ir/Common/Thumbnail...g&MaxWidth=225
این دانشمندان با نقطه گذاری بیش از ۴۰۰۰۰ منطقه از این سحابی به منظور تعیین دقیق شکل و موقعیت سحابی، اندازه ظاهری این توده را در آسمان زمین در حدود ۱۵ درجه برآورد کردند یعنی ۳۰ برابر قطر ماه در آسمان! اما به خاطر این که در سحابی ستاره‌ای وجود ندارد، به صورت مرئی دیده نمی‌شود.
دانشمندان در ابتدا قادر به تشخیص این که این توده از کهکشان خارج می‌شود، یا از آن دور می‌شود نبودند، ولی پس از مشاهده سرعت زیاد توده و رصد آشفتگی در نواحی نزدیک به توده متوجه نزدیک شدن سحابی به کهکشان شدند. در این برخورد منظومه شمسی با زاویه‌ای در حدود ۹۰ درجه، از محل برخورد دور خواهد بود.
مچنین اثرات ناشی از نیروهای کشندی راه شیری در این سحابی مشاهده شده است که شباهت زیادی به اثر گرانش خورشید به دنباله‌دارها در منظومه شمسی دارد و ممکن است موجب گسیختگی و از هم پاشیدن قسمت‌های کم چگال سحابی قبل از برخورد بخش چگال توده شود.http://www.nojum.ir/Common/Thumbnail...g&MaxWidth=225
پس از برخورد توده به راه شیری، گاز هیدروژن همچون بارانی بر کهکشان فرو خواهد ریخت که در این مرحله احتمال تشکیل سریع ستاره‌های پرجرم و بزرگ به خاطر شوک برخورد و تزریق گاز هیدروژن وجود دارد.
گروهی از دانشمدان علت پیدایش حلقه‌ای از ستاره های درخشان به نام کمربند «گلد»(Gold) در نزدیکی خورشید را تصادمی مشابه با راه شیری در گذشته می‌دانند.
منبع:http://www.nrao.edu/

طرح‌های کاوش در اروپا، قمر مشتری، که همواره مورد توجه دانشمندان بوده این بار جدی تر مطرح شده است. دانشمندان در پی فرستادن یک زیر دریایی به اقیانوس‌های زیر سطح این قمر هستند.

به اعتقاد بسیاری از دانشمندان علوم سیاره‌ای، اروپا، قمر مشتری، بهترین گزینه برای همراهی زمین در پذیرش حیات است. فضاپیماهایی چون ویجر و گالیله شواهدی به دست آورده‌اند که نشان از وجود اقیانوسی عمیق و احتمالا گرم در زیر یخ‌های تکه تکه آن دارد. در مقاله‌ای که در شماره‌ی ماه جولای نشریه «مهندسی هوافضا»(Aerospace Engineering) منتشر شده است، یک مهندس مکانیک انگلیسی پیشنهاد ارسال یک زیر دریایی برای بررسی اروپا را ارائه داده است.

پیشنهاد «کارل راس»(Carl Ross)، استاد دانشگاه پورتس موث در انگلستان، ساخت یک زیردریایی از آلیاژ چندین فلز است. او همچنین منابع تغذیه راحت‌تر، وسایل ارتباطی بهتر و سیستم‌های پیشران قوی‌تری را برای مقاله «طرح یک زیردریایی برای پیمایش اقیانوس‌های اروپا» در نظر گرفته است.

مقاله‌ی راس روش‌های مختلف ساخت این زیردریایی را با توانایی تحمل فشار زیاد در زیر لایه‌های یخ اروپا بررسی می‌کند. دانشمندان معتقدند که این اقیانوس‌ها بیش از ۱۰۰کیلومتر عمق دارند، یعنی چیزی در حدود ۱۰برابر اقیانوس‌های زمین.
زیردریایی راس طولی برابر سه متر و قطری به اندازه‌ی یک متر خواهد داشت. به اعتقاد او، اگرچه استیل و تیتانیوم توانایی لازم را برای تحمل فشار آب دارند اما به خوبی شناور نمی‌شوند پس زیردریایی مانند یک سنگ به عمق اقیانوس می‌رود. آلیاژ فلزات و ترکیبات سرامیک می‌تواند بهترین انتخاب باشد.

در طرح راس، یک سلول سوختی(Fuel Cell) انرژی مورد نیاز را برای حرکت، ارتباطات و ابزار علمی تأمین می‌کند. اما این نکته نیز یادآوری شده که پیشرفت تکنولوژی می‌تواند در سال‌های آتی منابع انرژی بهتری را معرفی کند.
به نظر راس مأموریت به اروپا تا قبل از ۱۵ یا ۲۰ سال دیگر میسر نخواهد شد. نظری که «ویلیام مک کینون»(William McKinnon) ، استاد علوم زمین و سیاره‌ای دانشگاه واشینگتون در میسوری، آن را تأیید می‌کند:"بررسی اروپا با یک مدارگرد بسیار دشوار و پرهزینه است اما هزینه‌ی آن بسیار کمتر از فرود یا ورود به اقیانوس‌های آن است. در آینده، زمانی که توانستیم قطر پوسته‌ي یخی را تخمین بزنیم می‌توانیم به طور جدی به مشکلات مهندسی آن بیندیشیم. در حال حاضر بهتر است به فکر مکان‌هایی باشیم که یخ‌های سطح اروپا شکسته است و از مدار می‌توان ترکیبات آن را بررسی کرد".

آزمایشگاه جت پروپالشن(JPL) ناسا هم اکنون در حال کار بر روی ایده‌ی ساخت کاوشگری به نام «کاوشگر اروپا»(Europa Explorer) است. هدف از این طرح، قرار دادن مدارگردی با ارتفاع کم برای تأیید وجود آب در زیر لایه‌های یخ اروپا، نقشه برداری از پراکندگی ترکیباتی که در تحقیقات بیوشیمی اهمیت دارند و همین طور بررسی وضعیت سطح و زیر سطح اروپا برای کاوشگرهای بعدی است. به گفته‌ی مک کینون این ماموریت می‌تواند وجود این اقیانوس، قطر یخ‌ها و مناطقی را که قطر یخ‌ها در آن ها کم تر است نشان دهد". او می‌افزاید که یک مدارگرد نقاط گرمی را که نشان از فعالیت‌های زمین شناختی و یا حتی آتش فشانی دارند مشخص و تصاویری با کیفیت بالا، که برای برنامه ریزی هر نوع فرود به آن نیاز داریم، تهیه می‌کند.
اروپا که اندکی از ماه، قمر زمین، کوچک‌تر است، سطحی بدون دهانه‌های برخوردی دارد که به معنی جوانی پوسته آن است. مطابق یافته‌های فضاپیمای گالیله یخ‌های نزدیک سطح ذوب می‌شوند و به سطح می‌رسند سپس دوباره یخ می‌بندند و بدین ترتیب سطح اروپا همواره در حال تغییر است.

درحالی که دمای سطحی اروپا در حدود ۱۳۰کلوین(۱۴۲- درجه سانتیگراد) است، دمای داخلی می‌تواند در حدی باشد که یخ زیرین را ذوب کند. این گرمای داخلی حاصل از نیروهای کشندی(جزر و مدی) بین مشتری و سایر اقمار آن است.

دانشمندان معتقدند که همین نیروها باعث ایجاد گرما در قمر آتش فشانی مشتری، یو، می شود. احتمال دیگر وجود جریان‌های دریایی به عنوان منبع انرژی است که در زمین باعث ایجاد شرایط مناسب برای تشکیل تجمعاتی از باکتری‌های سخت جان می‌شود. وجود این جریانات در اروپا می‌تواند احتمال وجود حیات را افزایش دهد.

این اولین طرح زیردریایی راس برای جایی غیر از زمین است. او که بیش از ۴۰سال به طراحی زیردریایی‌های زمینی مشغول بوده، در این باره می‌گوید:"بزرگترین مشکلی که داشتم این بود که این زیردریایی باید توانایی ذوب یا حفاری حدود ۶ کیلومتر یخ سطحی را داشته باشد. به همین دلیل به نظر می‌رسيد که یک راکتور هسته ای برای تأمین انرژی مورد نیاز ضروری است".
به گفته مک کینون که یک مأموریت به اروپا را فوق العاده مهم ارزیابی می‌کند، اروپا مکانی است که به احتمال بسیار زیاد حاوی آب مایع به میزان زیاد، منابع انرژی و عناصر مورد نیاز برای حیات، مانند کربن، نیتروژن، گوگرد و فسفر است.

اما آیا واقعا در اروپا موجوداتی زندگی می‌کنند؟ به نظر می رسد که براي پاسخ به اين پرسش باید منتظر ماند.
منبع: http://www.universetoday.com

کشف مقادیر عظیم آب در اطراف یک پیش ستاره
در تحقیقی که گروهی از دانشمندان با استفاده از تلسکوپ فضایی اسپیتزر انجام دادند، موفق شدند مقادیر زیادی آب در اطراف یک پیش ستاره کشف کنند.

در این تحقیق دانشمندانی از دانشگاه «روچستر» (Rochester) موفق به کشف مقدار زیادی بخار آب در اطراف پیش ستاره‌ای به نام NGC ۱۳۳۳-IRAS ۴B شدند. مقدار آب یافت شده در حوالی این پیش ستاره به قدری زیاد است که با آن می توان پنج بار تمام دریاها و اقیانوس‌های زمین را از آب پر کرد.

آب به وفور در عالم یافت می‌شود. مدتی پیش اسپیتزر برای اولین بار وجود آب را در جو سیاره‌ی فرا خورشيدي HD ۱۸۹۷۳۳b نشان داده بود و اینک دراین تحقیق از میان ۳۰ پیش ستاره‌ای که دانشمندان در نظر گرفته بودند بخار آب را در هاله‌ی ابر پیرامون یکي از آن‌ها یافت.
ستارگان از ابر وسیعی از گاز که بیشتر از هیدروژن تشکیل شده است٬ متولد می‌شوند. با زیاد شدن جاذبه‌ی گوی تشکیل شده در بخش مرکزی سحابی، مواد پیرامون به سمت آن کشیده می‌شوند و در نهایت به دور آن می‌گردند. در این مرحله عملاً پیش ستاره‌ای تشکیل شده که به سه بخش تقسیم می‌شود: گوی چگالی از مواد که در مرکز توده قرار دارد و مواد اطراف را به سمت خود جذب می‌کند و بزرگ‌تر و در همین حال گرم‌تر می‌شود٬ صفحه‌ای از مواد که به دور این گوی می‌گردد و در نهایت ابری پیرامون این دوبخش که کل سیستم را احاطه می‌کند.
گرچه آب به وفور در کیهان یافت می شود ولی با بررسی‌های زیاد برای نخستین بار اسپیتزر موفق به کشف آب در یک اطراف پیش ستاره شد. دلیل این که در این تحقیق از حدود ۳۰ پیش ستاره‌ی مورد بررسی تنها در یکی آب یافت شده این است که برای کشف آب تلسکوپ باید بتواند دید مطلوبی به بخش‌های مرکزی سامانه داشته باشد و این موضوع به جهت گیری و زاویه‌ی قرار گیری سامانه نسبت به ما بستگی دارد. در نمونه‌ی اخیر که آب فراوانی در آن یافت شده، این جهت گیری چنان است که تلسکوپ می‌تواند به خوبی بخش‌های مرکزی پیش ستاره را زیر نظر بگیرد.

دانشمندان معتقدند که آب موجود در این سامانه از بخش‌های خارجی و ابر قطور پیرامون سیستم به بخش‌های داخلی می‌بارد و بر صفحه‌ی گرد و غباری که به دور ستاره می‌گردد٬ فرو می‌ریزد. این صفحه از مواد می‌تواند در آینده منجر به تولد سیارات شود.
دنباله‌دارها و سیارک‌های سرگردان آب را به زمین آورده‌اند. حال اگر روزی در صفحه‌ی مواد در حال گردش به دور این پیش ستاره نیز سیاره‌ای سنگی به وجود آید، آب موجود که البته فعلا به صورت بخار آب است، می‌تواند به صورت قطعات یخ زده در سیارک‌ها و دنباله‌دارها به سمت سیاره رفته و با سقوط روی آن در نهایت به صورت دریاهایی روی آن پخش گردد. درست مانند آنچه در زمین اتفاق افتاده است.

شناخت آب به شناخت فرآیند تکاملی مجموعه‌های ستاره‌ای و درک ساز و کار تشکیل سیارات در این مجموعه‌ها کمک شایانی می‌کند. مثلا می‌توان از آب به عنوان شناساگری در پیدا کردن چنین صفحاتی از مواد به دور ستارگان استفاده کرد یا می‌توان به کمک آب و مطالعه روی آن به ویژگی‌هایی از سیستم پی برد. به عنوان مثال در پیش ستاره‌ی مذکور دما به حدود ۱۷۰ کلوین می‌رسد و چگالی این سیستم چیزی در حدود ۱۰ میلیارد مولکول هیدروژن در سانتی متر مکعب است. این داده‌ها با بررسی روی آب موجود در این پیش ستاره به دست آمده که نشان دهنده‌ی لزوم مطالعه‌ی بیشتر پیرامون آب و نقش آن در تکامل منظومه‌های ستاره‌ای است.
منبع:www.astronomy.com

هر ساله در اوایل اردیبهشت، مي‌توانيد شاهد آتش بازي هيجان انگيزي در آسمان باشيد. شبهای 2 تا 7 اردیبهشت ماه هر سال، میزبان شهابهایي از سمت صورت فلكي شلیاقی هستند.

بارش شهابی شلیاقی امسال، در حالی به اوج خود می رسد، که صور فلکی تابستانی نیمه شب و در افق شرقی در آسمان ظاهر می شوند. هر موقعيت کانون بارشساله
که زمین از میان توده ذرات دنباله دار تاچر(Tatcher) عبور می کند، علاقه مندان به رصد بارش های شهابی خود را برای دیدن ۱۰ الي ۲۰شهاب شلیاقی در ساعت آماده می‌کنند.
این بارش که کانون آن در صورت فلکی شلیاق قرار دارد، هر ساله شهابهایی را با سرعت حدود ۴۸ km/sec روانه جو زمین می کند.
بر اساس گزارش های رصدی ای بارش در سال ۱۸۰۳ میلادی تبدیل به یک طوفان شهابی با ۷۰۰=ZHR*(تعداد شهابهاي سمت الراسي در ساعت) شهاب شد. این بارش قرار است، امسال بر خلاف چند سال گذشته نمایش زیبایی را به اجرا درآورد. بر اساس پیش بینی‌ها رصدگران احتمالاً بتوانند در هر ساعت حدود ۹۰ شهاب را در آسمان شمارش کنند.
بارش شهابی شلیاقی، امسال در حالی به اوج خود می رسد، که کانون بارش در ساعت ۲۰:۵۶ شامگاه دوم اردیبهشت طلوع می کند و همچنین هلال ۶ روزه ماه در ساعت ۲۴:۵۵ غروب می کند، و بارش حدود ساعت ۲ بامداد سوم اردیبهشت به اوج می رسد.
اما نگران ماه نباشید! بعد از تاریک شدن آسمان و قبل از طلوع کانون می توانید، شهابهایی را ببینید که به سمت صور فلکی عوا و جاثی حرکت میکنند و خوشبختانه به دلیل فاصله زیاد ماه از کانون بارش(ماه در غرب اسمان است) نور ماه هیچ مزاحمتی برای رصد ایجاد نمی کند.
هنگام رصد ممکن است، شهابهایی را ببینید که اگر خلاف جهت حرکتشان را امتداد دهید به صورت فلکی شلیاق نرسند! این شهابها ممکن است، شهابهای کشتیدمی یا اتا-دلوی باشند که این شبها فعال اند.
۲ بارش شهابی دیگر نیز شناخته شده اند، که کانونشان در صورت فلکی شلیاق قرار دارد:
بارش شهابی آلفا شلیاقی و بارش ژوئن شلیاقی که به ترتیب از اواسط تیر تا اواسط مرداد ماه و از اواسط خرداد تا اوایل تیر فعال اند.
شهابهای آلفا شلیاقی به قدری کم نورند که برای دیدنشان بهتر است از دوربین دوچشمی یا تلسکوپی با میدان دید باز استفاده کنید؛ و همچنین بارش شهابی ژوئن شلیاقی که قدر شهابهای آن به طور متوسط ۳+ است که دیدنشان را کمی مشکل می کند.
رصد بارش شهابی شلیاقی در بامداد ۳ اردیبهشت؛ می تواند تجربه جالبی برای عکاسی و رصد شهابها باشد. پس از همین الان برای رصد شهابهای شلیاقی برنامه ریزی کنید.

*ZHR=۷۰۰: به اين معناست كه اگر كانون بارش در سمت الراس شما باشد و بقيه شرايط مساعد باشند به طور ميانگين شما تعداد ۷۰۰ شهاب را خواهيد ديد.

بنابر قوانين كپلر كه بعدها نيوتن آن را بسط داد هنگامي كه دو جسم به دور يكديگر مي‌گردند زمان تناوب گردششان با افزايش فاصلة بين آنها افزايش مي‌يابد و با افزايش مجموع جرم آنها كم مي‌شود. بسياري از ستاره‌هايي كه در آسمان مي‌بينيم منفرد نيستند و در مجموعه‌هايي دوتايي به روي يكديگر مي‌گردند از روي زمان تناوب و فاصلة ستاره‌هايي دوتايي مي‌توان جرم مجموع آنها را بدست آورد.

M+m=
كه در آن M+m مجموع دو جرم بر حسب واحد جرم خورشيد است و ‍P زماني كه لازم است تا خط واصل دو ستاره يك دوران كامل را تمام كند (كه بر حسب سال بيان مي‌شود) و a فاصلة متوسط بين دو ستاره (بر حسب واحد نجومي) است. فاصلة «a» و دورة تناوب «p » از روي مشاهدة مستقيم تعيين مي‌شود و جرم منظومة دوتايي M+m به كمك فرمول بالا محاسبه مي‌شود. اخترشناسان با استفاده از يكي ديگر از قوانين نيوتن مي‌توانند جرم هر يك از مؤلفه‌هاي اين مجموعة دوتايي را محاسبه كنند و براي به دست آوردن جرم ستاره‌هاي منفرد اخترشناسان از مقايسة طيف ستاره با طيف مؤلفه‌هاي ستاره‌هاي دوتايي استفاده مي‌كنند. با استفاده از اين قانون مي‌توان جرم ستاره‌ها را از روي طيفشان تخمين زد

دوره‌ي زمين مركزي 2) دوره‌ي كهكشاني 3) دوره‌ي كيهاني)
آغاز دوره‌ي اول در تاريخ باستان است و پايان آن قرن شانزدهم.
دوره‌ي دوم از قرن 16 تا قرن 19 است، دوره‌ي سوم در قرن حاضر آغاز شد و هنوز هم ادامه دارد. در دوره‌ي اول منجمان فرض مي‌كردند كه زمين در مركز جهان است و ستارگان و ماه خورشيد همه به دور زمين ساكن مي‌گردند. آنها علائم زيادي را در آسمان كشف كرده بودند. گاهشماري با دقت زياد رشد كرد. دايره‌ي البروج كسوف و خسوف تعيين شد. حتي در قرن دوم پيش از ميلاد به حركت محور زمين پي برده بودند.

بنا نر تخمین اختر شناسان نیمی از سیستم های سیاره ای کشف شده در کهکشان ما حاوی سیاراتی مانند زمین می باشد

دانشمندان از يك دهه گذشته تا كنون حدود 100 سيستم سياره اي در كهكشان كشف كرده اند كه همگي داراي سيارات غول پيكري مانند مشتري هستند. شرايط چنين سيارات عظيمي براي شكل گيري حيات، نامناسب است. اما بنابر تحقيقات اختر شناسان دانشگاه آزاد انگلستان كه در نشست ساليانه انجمن ملي نجوم اين كشور اعلام شد، سياراتي شبيه به زمين نيز بايد به وفود در اين منظومه هاي سياره اي موجود باشنداما به علت كوچك بودن، با فناورهاي فعلي، قابل مشاهده نيستند. بنابر نظر اخترشناسان، پيشرفت فناوري و ساخت تلسكوپ هاي پيشرفته تر، مشاهده چنين سيارات را تا 15 سال آينده، ميسر خوهد كرد.

ستاره ای با فاصله ی ۱۷ هزار سال نوری از زمین کشف شد این سیاره تا کنون دور ترین سیاره ای است که دیده شده

اين كشف، با همكاري دو تيم از اختر شناسان در قالب پروژه هاي " مشاهدات ميكرو گرانش در اختر فيزيك" و " آزمايش عدسي گرانشي اپتيكي" صورت گرفت. در اين پروژ ها ، از تاثير گرانشي مجموعه سيستم سياره اي ( مجموعه سياره و ستاره اي كه حول آن در گردش است) بر نور ستاره اي كه در پشت سيستم ودر فاصله اي بسيار دورتر واقع است، استفاده مي شود. اين اثر كه " عدسي گرانشي" نام دارد، اختر شناسان را قادر مي سازد تا با مطالعه دقيق نور ستاره واقع در زمينه، اطلاعاتي را در مورد سيستم سياره اي بدست آورند. تحليل اطلاعات حاصل نشان مي دهد كه جرم سياره كشف شده، حدود 1/5 برابر جرم مشتري است. فاصله اين سياره نسبت به ستاره مادر، در حدود سه برابر فاصله زمين از خورشيد است

سياره پلوتو

آخرين سياره منظومه شمسي سياره پلوتو است، ممكن است بعدها در اطراف اين سياره جرم ديگري پيدا شود. پلوتو دنياي كوچكي است كه بطور متوسط حدود 6 ميليارد كيلومتر از خورشيد فاصله دارد، مدار آن، چنان بيضي شكل است كه گاهي از نپتون به خورشيد نزديكتر مي‌شود. به دليل اينكه از خورشيد دور است، جو ابرآلود ندارد و پوششي از يخ سراسر پلوتو را فرا گرفته است.

«كلايدتومبا» ستاره‌شناس در مدت يك ماه عكسبرداري از آسمان شب و مقايسه هزاران عكس با يكديگر در منطقه دايره‌البروج بالاخره به جرم سياره‌اي برخورد كرد كه 2 عكس متوالي، يك ستاره اندكي جابجا شده بود و اين كشف سياره پلوتو در سال 1930 بود.

دما در سطح اين سياره به 240 ـ درجه سانتيگراد برآورده مي‌شود، زيرا اين سياره تا فاصله حدوداً 5/7 ميليارد كيلومتر از خورشيد به عقب مي‌رود و مرزهاي منظومه شمسي را گسترش مي‌دهد.

سرعت مداري اين سياره به كمترين مقدار خود در ميان سيارات منظومه شمسي رسيده و به حدود 7/4 كيلومتر بر ثانيه مي‌رسد. به علت دوري اين سياره و عدم دسترسي ؟ به آن، مشخصات فيزيكي آن چندان معلوم نشده است.

اين سياره هر 248 سال يكبار به گرد خورشيد مي‌چرخد. پلوتو يك قمر به نام كارون دارد.

سياره نپتون

حركات بي‌نظمي كه در مسير مدار سياره اورانوس مشاهده شد دانشمندان را بر آن داشت كه به وجود سيارة ديگري پي ببرند. نپتون تقريباً با مداد و كاغذ كشف شد. سياره نپتون از بسيار جهات شبيه به سياره اورانوس است.

قطر آن در استوا به 49 هزار و در نواحي قطبي به 48 هزار كيلومتر مي‌رسد در فاصله‌اي بطور متوسط 4 ميليارد و 495 ميليون كيلومتر از خورشيد قرار گرفته است، و با سرعت 5/5 كيلومتر در ثانيه حركت مي‌كند. يكسال اين سياره حدود 165 سال طول مي‌كشد، درحاليكه در هر 16 ساعت و 6 دقيقه يكبار به دور محور خود مي‌چرخد. سفينه و يا جبر، 6 قمر ديگر را علاوه بر 2 قمري كه از زمين كشف شده بود مشاهده نمود. اين سياره دورافتاده را 3 حلقه احاطه نموده است.

حلقه بيروني بيشتر شبيه پاره‌هايي از يك قوس است و حلقه نزديك به سياره قطري حدود 2500 كيلومتر را داراست، ممكن است مابين حلقه‌ها مواد غباري نازكي قرار داشته باشد، بيروني‌ترين قمر سياره نپتون در فاصله 5 ميليون و 511 هزار كيلومتري آن قرار دارد. بزرگترين قمر نپتون قطري معادل 2720 كيلومتر دارد.

رنگ اين سياره از درون تلسكوپ كمي آبي رنگ بوده و داراي سه لكه روشن و دائمي است، جو اين سياره را گازهايي همچون متان و هيدروژن تشكيل داده و بسيار فعال و پرسرعت به دور سياره مي‌چرخند.

اين سياره از ميدان مغناطيسي نسبتاً قويي برخوردار است. محورهاي مغناطيسي آن با محورهاي جغرافيائي داراي اختلافي حدود 50 درجه دارد و به نظر مي‌رسد اين سياره نيز مانند اورانوس در حال تغيير مكان جابجايي قطبي است.

چرخش قمرهاي مهم نپتون مانند «تريتون» و «نرييد» كه برخلاف گردش محور نپتون به دور آن مي‌چرخند. سبب شده دانشمندان حدس بزنند كه پس از پيدايش منظومه شمسي اين قمرها به اسارت نپتون درآمده است.

اورانوس

هفتمين سياره از خورشيد، سياره اورانوس است كه در فاصلة متوسط دوميليارد و 870 ميليون كيلومتري خورشيد قرار گرفته است. سياره‌اي است كه براي نخستين بار ويليام هرسل انگليسي آن را در سال 1781 درون تلسكوپ خود يافت. او متوجه شد كه يك ستاره‌اي را مشاهده مي‌كند كه داراي قطر كوچكي است و او را در ترديد فرو برد. تحقيقات بعدي او سبب شد هفتمين سياره را كشف كند. اين سياره هر 84 سال يك بار يك دور به گرد خورشيد مي‌چرخد. و اين مدار طولاني را با سرعت 8/6 كيلومتر در ثانيه طي مي‌كند. اين سياره نيز گازي بوده و در مدت 17 ساعت و 5 دقيقه يك بار به خود مي‌چرخد. از نكات جالب اين سياره انحراف زياد محور اين سياره است. محور شمالي جنوبي اين سياره 98 درجه نسبت به حالت عمود بر صفحه گردش آن است، بنابراين قطب شمال آن رو به خورشيد است و نيمي از يك سال آن شب در قطب جنوب است. استواي اين سياره از مناطق سرد آن به شمار مي‌رود.

به نظر مي‌رسد جو سياره از گازهاي متان، آمونياك تشكيل شده و رنگ سبز آن كه از درون تلسكوپ به چشم مي‌خورد نتيجة وجود گاز متان است، قطر استوايي سياره حدود 51500 كيلومتر و قطر قطبي آن بيش از 49 هزار كيلومتر است. دماي سطحي آن از 200 درجه سانتيگراد زير صفر كمتر بوده و نور ضعيف خورشيد اندكي سطح آن را روشن مي‌كند.

تاكنون براي اين سياره 5 قمر در نظر گرفته مي‌شد كه از زمين قابل رؤيت است (به كمك تلسكوپ). ليكن سفر سفينه و يا جر2ـ10 قمر ديگر را در اطراف اين سياره كشف نمود. در نهايت در دو سال گذشته 6 قمر ديگر هم براي اين سياره كشف شده است.

ادامه مطلب

زحل ـ زيباترين سياره منظومه شمسي

زحل اندكي كوچكتر از مشتري ششمين سياره از منظومه شمسي است. گاليله نخستين كسي بود كه اين زيباترين جرم آسماني را رويت نمود. زحل با حلقه‌هاي اطرافش زيبايي دوچنداني را براي خود تدارك ديده است. اين سياره گازي، 95 بار بيشتر از زمين جرم دارد و حجم آن 752 بار از زمين افزون‌تر است. چگالي آن برعكس خيلي كم و حدود 7/0 است داراي 30 قمر در اطراف حلقه با فواصل متفاوت قرار دارد. بطور متوسط يك ميليارد و چهارصد و بيست و هفت ميليون كيلومتر از خورشيد فاصله دارد، ليكن در حداكثر فاصله به 5/1 ميليارد كيلومتري از خورشيد مي‌رسد. اين سياره با سرعت 6/9 كيلومتر در ثانيه بر مدار خود به گرد خورشيد در مدت 5/29 سال (10759 روز) مي‌چرخد. سرعت گريز سياره به 6/35 كيلومتر در ثانيه رسيد. قطر اين سياره به 120 هزار كيلومتر مي‌رسد.

اين سياره به سرعت به دور خود مي‌چرخد و يك شبانه روز آن 10 ساعت و 15 دقيقه در نواحي استوايي به طول مي‌انجامد ولي نواحي قطبي آن به 10 ساعت و 40 دقيقه مي‌رسد. ناحيه استوايي سياره به علت سرعت زياد حالت تورم پيدا كرده و نواحي قطبي آن پَخ در آمده است. به همين علت قطر استوايي آن 6/120 هزار كيلومتر و قطر قطبي آن 000/108 كيلومتر است.

اين سياره علاوه بر تعداد زيادي قمر در اطراف خود، حلقه‌هاي زيادي آن را احاطه كرده است.

دانشمندان معتقدند در سيارات كه مواد موجود در حلقات به سبب گرانش داخلي، كم‌كم متراكم شده و قمر آن سياره را ايجاد نموده است، ليكن هرگاه گرانش قوي‌تر سياره مانع از تراكم مواد درون حلقه‌ها بشود، حلقه به صورت قمر در نخواهد آمد.

دانشمندان وجود حلقات اطراف زحل را به اين ترتيب توجيه مي‌كنند:

ـ حلقه‌ها از بالاي جو فوقاني سياره شروع شده و تا حدود 230 هزار كيلومتري سياره امتداد يافته‌اند، ضخامت آنها نسبت به وسعت حلقه‌ها بسيار ناچيز است (حدود 160 كيلومتر) اين حلقات از قطعات يخ، (متان يخ زده ـ آب يخ زده و يخ خشك ) و هزاران هزار قطعه سنگ و سنگريزه تشكيل شده‌اند.

ادامه مطلب

بزرگترین سیاره

مشتری بزرگترین سیاره ی منظومه ی شمسی است . شما می توانید آن را در هر بخشی از سال بخوبی ببینید . این سیاره بسیار درخشان تر از هر ستاره ای به نظر می رسد . مشتری تقریبا" در هر دوازده سال یک بار به دور خورشید می چرخد اما مدت یک شبانه روز آن کوتاه است ، کمتر از ده ساعت طول می کشد مشتزی مانند زمین نیست . سطح آن از گاز تشکیل شده است .

ما میتوانیم روی سطح مستری خط هایی را ببینیم که آن ها را کمر بند های خطی می نامیم . لکه ی سرخ بزرگی هم روی آن دیده می شود.که ناشی از طوفان بسیار بزرگی در گاز های جو مشتری است.مشتری 16 قمر دارد در میان آن ها 4 تا از بقیه بزرگتر اند یکی از آن ها گانیمد نام دارد که حتی از عطارد هم بزرگتر است.شما می توانید آن ها را با هر تلسکوپی ببینید.

مریخ

جومریخ:

به طور کلی جو مریخ در مقایسه با جو زمین از پیچیدگی کمتری بر خوردار است زیرا در مریخ اقیانوسی وجود ندارد تا بر روی دما و تغییرات آن اثر بگذارد.و افزون بر آن جو بهرام لایه ای است بسیار نازک تر و رقیق تر از جو زمین ، به همین مناسبت به زودی گرم می شود و به سرعت دمای خود را از دست می دهد جومریخ کمتر از جو زمین است وبافشارجو در ارتفاع 30هزار متری سطح زمین برابری می کند . بدیهی است چنین فشاری به از دست رفتن تعادل ایستادگی مایعات کمک می کند،و با جابجایی سطح مواد گرد و غبار شدیدی را در جو پیرامون مریخ پراکنده می سازد .

ترکیبات جو مریخ:

95% مریخ را دی اکسید کربن فرا گرفته است 20% دیگر را نیتروژن و بین 1تا 2 را هم آرگون اشعال کرده و بقیه مقدار کمی بخار آب ،مونوکسید کرین و اکسیژن و ازن اختصاص یافته است گاز های جو بهرام همانند زمین از رها شدن گاز های درونی که عامل اصلی آن آتش فشان هایی است،تولید گردیده اند

منبع:http://www.astronomy.net.ms/

ماه

کره ی ماه تنها قمر زمین است. میانگین فاصله ی ماه تا زمین 403،384 کیلو متر و قطر ماه 3،476 کیلومتراست. در سال 1969 برای نخستین بار افرادی به نام های نیل آرمسترانگ و باز آلدرین بر ماه فرود آمدند بر خلاف زمین ماه نه اب دارد ، و نه جو ، و نه حیات ، و نه میدان مغناطیسی.نمی توان گفت که ماه کاملا" غیر فعال است،زیرا( ماه لرزه) را باید نشانه ای از وجود نوعی حرکت در درون آن دانست . قطعا" ماه در دوران گذشته آتشفشان هایی داشته است اما اغلب حفره هایی را که در آن می بینیم نتیجه ی اصابت سنگ های آسمانی است که در اولین روز های شکل گیری آن به وقوع پیوسته .بعضی از این حفره ها عمیق اند مثلا" حفره ی نیوتون 800متر است. هنگامی که سفینه ی شوروی به نام لونا 3 از پشت ماه عکس می گرفت ، دانشمندان دیدند که روی پنهان ماه درست شبیه روی آشکار آن نیست . در آنجا تعداد حفره ها بسیار بیشتر بود اما به طور کلی از حفره های روی آشنای ماه کوچکتر بودند .

ادامه مطلب

قمرها

بسیاری از سیارها قمر هایی دارند که به دور آن می گردند درست مانند ماه ما که به دور زمین میچرخد. بعضی از سیاره ها قمر های بسیار ی دارند. بعنوان مثال مشتری 39 قمر دارد.

قمر ها انواع مختلفی دارند.گروهی از جنس سنگ هستند و گروهی از جنس سنگ همراه با مایع و یخ هستند.بسیاری مانند ماه ما کوه و دره هم دارند. متاًسفانه ما اطلاعات کمی در رابطه با آن ها داریم داریم زیرا از جزئییات آن عکس گرفته نشده است .

زمین

زمین سومین سیاره ی منظومه ی شمسی است.فاصله ی زمین از خورشید به اندازه ای است که کره دمای مناسبی را برای زندکی انسان ها ، گیاهان و جاندران فراهم می سازد .

سیاره ی زمین از دور به رنگ آبی و سفید دیده می شود که وقتی به این سیاره نزدیک می شویم قسمت های آبی اقیانوس ها و قسمت های سفید ابر ها هستند. زمین سیاره ایست از مقدار بسیار زیادی از آب و تشکیل شده از انواع سنگ هاو دارای جویبا نیتروژن و اکسیژن زیاد است.این سیاره در فاصله ی 150000000کیلو متری از خورشید به دور آن می گردد. زمین از نظر فاصله در میان زهره و مریخ قرار دارد و جرو سیارات داخلی زمین محسوب می شوند

ستاره ی صبح و غروب

در بعضی مواقع سال درست قبل از طلوع خورشید یا بعد از غروب آن به راحتی می توانید زهره را با چشمان غیر مسلح ببینید . بسیاری از ستاره شناسان با توجه به زمان ظاهر شدن آن در اسمان آن را ستاره ی صبح یا ستاره ی غروب می نامند بعد از خورشید و ماه زهره درخشان ترین چیز در آسمان است.

جو متراکم

چو زهره بسیار ضخیم است . آن بیشتر از گاز های دی اکسید کربن ساخته شده است و آنقدر متراکم است که مانند یک وزنه ی بزرگ به سطح آن فشار می آورد .

زهره

این سیاره بسیار به زمین شبیه است ودر فاصله ی 108 کیلومتری به دور خورشید می چرخد در سطح نسبتا" سافش چندین منطقه وجود دارد که مانند قاره های روی زمین است